"Szczęśliwy, kogo Bóg karci, więc nie odrzucaj nagan Wszechmocnego..."

Hi 5,1-27

"Wołaj! Czy ktoś ci odpowie? Do kogo ze świętych się zwrócisz? Żal nierozsądnych zabija, a gniew uśmierca niemądrych. Patrzałem, jak głupiec zapuszczał korzenie, gdy wtem widzę, że w jego siedzibie synowie są bez pomocy, w bramie ich sąd bez obrońcy, zbiory ich głodni zjadają lub do kryjówek zanoszą; chciwi bogactwa ich pragną. Wszak boleść nie z roli wyszła, ni z ziemi cierpienie wyrosło. To człowiek się rodzi, by jęczeć, jak iskra, by unieść się w górę. Lecz ja bym się zwrócił do Boga, Bogu przedstawiłbym sprawę. On czyni niezmierne dziwy, a cudów Jego bez liku: On udziela glebie deszczu, posyła wody na powierzchnię ziemi, wysoko podnosi zgnębionych, smutni się szczęściem weselą. Udaremnia zamysły przebiegłych: dzieło ich rąk - nieskuteczne; chytrzy złapani, choć sprytni - daremne knowania podstępnych. Za dnia popadają w ciemność, w południe macają jak w nocy. Sierotę ratuje od miecza, biedaka - z przemocy mocarza, ubogi się karmi nadzieją, bo nieprawość zamyka swe usta. Szczęśliwy, kogo Bóg karci, więc nie odrzucaj nagan Wszechmocnego. On zrani, On także uleczy, skaleczy - i ręką swą własną uzdrowi. Od sześciu nieszczęść uwolni, w siedmiu - zło ciebie nie dotknie; w nędzy wykupi od śmierci, na wojnie od miecza wybawi. Unikniesz chłosty języka, nie strwoży cię nieszczęście, gdy spadnie; będziesz się śmiał z suszy i głodu, nie zadrżysz przed dzikim zwierzęciem, gdyż zawrzesz pakt z kamieniami i przyjaźń z polną zwierzyną. Ujrzysz twój namiot spokojnym, mieszkanie zastaniesz bez braków. Poznasz, że wielu masz potomków, że twych dzieci - jak trawy na łące. Dojrzały zejdziesz do grobu, jak snopy zbierane w swym czasie. Tośmy zbadali i tak jest; posłuchaj i sam to chciej pojąć!»

Wołaj! Czy ktoś ci odpowie? W obecności półżywego Hioba okrutny Elifaz snuje posępną opowieść o kruchości i grzeszności człowieka: człowiek się rodzi, by jęczeć, jak iskra, by unieść się w górę... To pesymistyczna antropologia, której zasadą jest cierpienie i przemijanie. Elifaz poucza nieszczęśnika: Lecz ja bym się zwrócił do Boga, Bogu przedstawiłbym sprawę. On czyni niezmierne dziwy, a cudów Jego bez liku... Słowa, które niewątpliwie mogą służyć jako dobra rada - w obliczu największych ludzkich dramatów i tragedii - brzmią cierpko. Jeżeli ktoś cierpi jak Hiob - stracił wszystkich i wszystko, nie oczekuje ani nie potrzebuje rad, ale obecności i bliskości. Elifaz rozwija też teorię odpłaty: Udaremnia zamysły przebiegłych: dzieło ich rąk - nieskuteczne; chytrzy złapani, choć sprytni - daremne knowania podstępnych. Za dnia popadają w ciemność, w południe macają jak w nocy. Sierotę ratuje od miecza, biedaka - z przemocy mocarza, ubogi się karmi nadzieją, bo nieprawość zamyka swe usta... Hiob słyszy: Szczęśliwy, kogo Bóg karci, więc nie odrzucaj nagan Wszechmocnego. On zrani, On także uleczy, skaleczy - i ręką swą własną uzdrowi... Przyznam, że to błogosławieństwo jest trudne do pojęcia. Zresztą podobnie, jak Błogosławieństwa Pana z Kazania na Górze (Mt 5). Bóg przedstawiony jest jako wychowawca i nauczyciel. Z wymagającą i bezlitosną surowością pedagogii wschodniej "Pan karci, kogo miłuje, jak ojciec syna, którego lubi" (Prz 3,12; por. Ps 94,12: "Szczęśliwy mąż, którego Ty wychowujesz, o Panie, i prawem Twoim pouczasz; 118,18: "Ciężko mnie Pan ukarał, ale na śmierć mnie nie wydał"). Bóg, który udziela swej lekcji ("musar", zob. 4,3: "Tyś przecież wielu pouczał, wzmacniałeś omdlałe ręce"), jest nazwany Szaddaj, (...) który być może ma podkreślić nieograniczoną transcendencję Boga (...). Oczyszczająca interwencja Boga jest bolesna i pocieszająca, niesie z sobą zarówno karę, jak i wybawienie (w. 18): "On nas zranił i On też uleczy" - pisał już Ozeasz (Oz 6,1; por. Hbr 4,12: "Żywe bowiem jest słowo Boże, skuteczne i ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny, przenikające aż do rozdzielenia duszy i ducha, stawów i szpiku, zdolne osądzić pragnienia i myśli serca"). Użyte przez Elifaza antytetyczne czasowniki są mocne i stopniowo coraz silniejsze. Najpierw Bóg otwiera ranę, która wywołuje okrutny ból, a potem znęca się, niemal zadając śmiertelny cios. A jednak również uzdrowienie ma tę samą siłę: najpierw przewiązuje ranę, a potem leczy ją całkowicie. Wszystko trzeba odnosić do Boga... (G. Ravasi, Hiob. Dramat..., cz. II, s. 89). Elifaz kończy swoją mowę: Tośmy zbadali i tak jest; posłuchaj i sam to chciej pojąć!